centraal meldpunt voor Vlaanderen

Tips en informatie over huisdieren

Praktische tips en stappen om je huisdier terug te vinden of een gevonden dier te helpen.

De zwerfkattenproblematiek in België

Zwerfkatten zijn geen gewone huiskatten. Ze leven in het wild, zijn vaak schuw en veroorzaken soms overlast. Maar ook zij verdienen zorg en een humane aanpak.

Wat is het probleem?

  • Snelle voortplanting: Een ongecastreerde kattin kan per jaar 2-3 nesten krijgen van 3-6 kittens. Dat zijn tot 18 nieuwe katten per jaar per kattin!
  • Overlast: Geur van urine, geluid (katten vechten/paren), uitwerpselen in tuinen, omgegooide vuilnisbakken
  • Dierenwelzijn: Zwerfkatten lijden vaak aan honger, ziektes (kattenziekte, leukose), verwondingen door gevechten en verkeersongelukken
  • Ecologie: Zwerfkatten jagen op vogels en andere wilde dieren, wat de biodiversiteit bedreigt

Wettelijk kader: gemeentelijk zwerfkattenbeleid

Wat moet elke gemeente doen?

Sinds het Vlaamse Dierenwelzijnsdecreet zijn alle Vlaamse gemeenten verplicht een zwerfkattenbeleid te voeren:

📋 Verplichte maatregelen:

  • Meldpunt oprichten: Burgers moeten zwerfkatten kunnen melden bij de gemeente
  • Zwerfkattenplan: Een concreet actieplan opstellen tegen overlast
  • Vangen-castreren-terugplaatsen: Katten worden humaan gevangen, gecastreerd/gesteriliseerd, gechipt en teruggeplaatst (VCT-methode)
  • Gecontroleerd voederen: Voederplaatsen worden aangewezen en gereguleerd
  • Populatiebeheer: De zwerfkattenpopulatie wordt gecontroleerd en gemonitord

✂️ Waarom castratie/sterilisatie?

  • Stopt de exponentiële groei van de populatie
  • Vermindert overlast (geur, geluid, gevechten)
  • Verbetert de gezondheid van de katten
  • Is humaner dan euthanasie

Gecontroleerd voederen

Regels voor voederbeheerders

Voederen mag, maar moet gebeuren volgens de gemeentelijke regels:

  • Vaste plaatsen: Alleen op door de gemeente aangewezen voederplaatsen
  • Vaste tijden: Op afgesproken momenten, niet 24/7
  • Opruimen: Voederbakken en resten moeten na het voederen verwijderd worden
  • Registratie: Voederbeheerders moeten soms geregistreerd zijn bij de gemeente
  • Samenwerking: Voederbeheerders werken samen met de gemeente en vangen katten voor castratie
Verboden: Willekeurig voederen op straat of in tuinen kan leiden tot een boete. Check altijd eerst bij je gemeente wat de regels zijn.

Wat kun jij doen?

Als burger of dierenliefhebber

✅ Wel doen:

  • Meld zwerfkatten aan je gemeente: Zo kunnen zij actie ondernemen
  • Word voederbeheerder: Informeer bij je gemeente hoe je officieel kunt helpen
  • Adopteer een zwerfkat: Als een kat tam genoeg is, kun je overwegen om hem te adopteren (na castratie en chip)
  • Steun lokale organisaties: Veel gemeenten werken samen met vzw's die zwerfkatten helpen

❌ Niet doen:

  • Niet zomaar voederen: Dit trekt meer katten aan en verergert het probleem
  • Geen kittens wegnemen: Laat dit over aan professionals - moederkatten moeten eerst worden gecastreerd
  • Niet zelf vangen zonder plan: Contact eerst de gemeente voor de juiste aanpak
  • Geen euthanasie eisen: De VCT-methode is effectiever en humaner

Meer informatie

Lees meer op de officiële website van de Vlaamse overheid:

Gemeentelijk zwerfkattenplan
Back to Top